Zurück

Relikwie św. Konstancjusza w Bazylice Grobu Bożego w Miechowie

Relikwie św. Konstancjusza w Bazylice Grobu Bożego w Miechowie

Bazylika Grobu Bożego wydaje się być znana i opisana. Okazuje się jednak, że może stanowić źródło nowych informacji i być obiektem międzynarodowych badań historycznych.

W 2020 r. rozpoczął się finansowany ze środków UE projekt Marie Curie, dotyczący historii wymiany relikwii między Włochami i północno-wschodnią Europą, w tym historię Corpisanti.  Projekt ten jest prowadzony przez Panią dr Noyes z Muzeum Narodowego w Danii, która skontaktowała się z nami oraz z Muzeum Ziemi Miechowskiej.

Uwagę dr Noyes przyciągnęły relikwie św. Konstancjusza, które znajdują się w bazylice (w prostokątnej, zaszklonej niszy w ołtarzu Matki Boskiej).  Dzięki jej uprzejmości możemy dziś Państwu opisać ich historię.

Relikwie przybyły z katakumb w Rzymie do Miechowa w XVIII wieku. Jak wyglądała ich droga? Po pierwsze przedstawiciel Miechowa musiał udać się do Watykanu, ponieważ oficjalna prośba o relikwie Corpisanti musiała zostać złożona osobiście do władz watykańskich. Proces uzyskiwania tak rzadkich relikwii mógł trwać tygodnie, miesiące, a nawet lata i zwykle obejmował osobistą audiencję u samego papieża, aby uzyskać oficjalną zgodę.

Gdy prośba uzyskała aprobatę Watykanu, kości wydobywano z katakumb. Były one następnie uwierzytelniane przez urzędnika kościelnego i „chrzczone” - ponieważ większość spoczywających tam była anonimowymi męczennikami. Osoba prosząca o relikwie mogła „ochrzcić” szczątki wybranym imieniem. Przedstawiciel zakonu poprosił o „św. Konstancjusza”. Otrzymał on specjalny certyfikat autentyczności relikwii, który został udokumentowany w archiwach watykańskich i jest tam do dziś.

Relikwie św. Konstancjusza to relikwie typu Corpisanti. Po wydobyciu kości i ich „ochrzczeniu” rzymscy rzemieślnicy przystępowali do tworzenia wyjątkowego relikwiarza- figury z wosku z wewnętrznym metalowym szkieletem, ubranej w szlachetne materiały,  przypominającej  w tym przypadku z wymiarów i wyglądu rzymskiego żołnierza Konstancjusza. A gdzie znajdowały się w tym relikwiarzu relikwie? Zazwyczaj były umieszczane w miejscu „serca” figury, w jej środku, lub prezentowane w elementach jej dłoni, stóp czy głowy. Wosk, z którego wykonywana była twarz figury św. Konstancjusza, jest mało trwałym materiałem, dlatego też dr Noyes uważa, że została ona wymieniona. Według badaczki reszta elementów figury i pozycja w której została ułożona jest prawdopodobnie oryginalna.

Dlaczego miechowskie relikwie są tak wartościowe? Według danych dr Noyes na świecie istniało 30- 50 tys. przykładów takich relikwii. Jednak obecnie zachowało się nie więcej niż 100 egzemplarzy tego typu. Są one wyjątkowym dziedzictwem.  Wcześniej uważano, że najstarsze relikwie tego typu pochodziły z 1772, natomiast badania nad relikwiami z krajów bałtyckich wykazują, że mogły być wytwarzane nawet w 1750 r. Inne przykłady tych relikwii z terenów dzisiejszej Łotwy, Białorusi, Litwy i Polski zostały zniszczone lub bardzo poważnie uszkodzone w XX wieku. Dlatego te, które ocalały-mają bardzo duże znaczenie dla badaczy.

Swój wkład w tworzenie pracy badawczej na temat relikwii mieli pracownicy Muzeum Ziemi Miechowskiej udostępniając zespołowi badawczemu ich szczegółowe zdjęcia.

Serdecznie dziękujemy Pani dr Ruth Sargent Noyes za jej pracę oraz podzielenie się z nami tymi niezwykle ciekawymi informacjami. Tekst powstał w oparciu o przesłany do nas artykuł.

Spielen Spielen