Назад

Gminy powiatu miechowskiego

Gminy powiatu miechowskiego

Po raz pierwszy w historii kraju powiat miechowski zaistniał w strukturze administracyjnej Księstwa Warszawskiego, w dobie napoleońskiej. Obecnie powiat graniczy z 7 powiatami z 3 województw. Siedem gmin, które tworzą powiat ( Charsznica, Gołcza, Kozłów, Książ Wielki, Miechów, Racławice, Słaboszów) zamieszkuje 50.987 osób (wg danych na dzień 31.12.2010 r.)

Gmina Charsznica

Zlokalizowana w północno- zachodniej części powiatu typowo rolnicza gmina z dominującą wysokodajną produkcją kapusty. Pola kapuściane zajmują ponad 2,5 tys. ha. W rodzinnych przetwórniach produkuje się  średnio od 50 do 300 ton kwaszonek rocznie. Z racji efektów popularyzacji tego warzywa zwana niekoronowaną kapuścianą stolicą Polski.
Od 1994 r. z powodzeniem organizuje Charsznickie Dni Kapusty, które już zyskały rangę międzynarodową. W Charsznicy zdecydowanie warto zwiedzić Muzeum Kapuściane.
Pierwsze wzmianki pisane o Charsznicy pojawiły się w 1262 r. za czasów papieża Urbana IV. Ziemia charsznicka była miejscem licznych walk narodowo-wyzwoleńczych w czasach Insurekcji Kościuszkowskiej 1974 r. i wojny polsko- austriackiej 1809 r. Odnotowano także epizody z czasów napoleońskich 1812 r., walk z zaborcą rosyjskim w 1830 r. i powstania styczniowego 1863 r. Czas II wojny światowej obfitował na ziemi charsznickiej aktywną działalnością oddziałów partyzanckich.
Stacja kolejowa Miechów- Charsznica (do dzisiaj zachowany oryginalny budynek) powstała przy otwartej w 1885 r. linii kolejowej iwanogradzko- dąbrowskiej, stając się ważnym punktem komunikacyjnym. Od 1916 r. do Charsznicy docierała także kolejka wąskotorowa. Usytuowanie miejscowości przy traktach kolejowych oraz przebicie do 1912 r. podwójnego tunelu pod Białą Górą łączącego sąsiadujące gminy miało istotny wpływ na usprawnienie komunikacji przez Charsznicę i jej rozwój gospodarczy.
Wśród wielu zasłużonych osób dla tutejszej ziemi na szczególne wyróżnienie zasłużył przedsiębiorca, finansista i filantrop Antoni Malatyński.
Teren gminy, mimo braku rezerwatów przyrody jest miejscem występowania bogatych i zróżnicowanych okazów roślinności oraz zwierząt (sarny, dziki, jelenie, lisy, bobry). W Tczycy
Utworzono sztuczny zalew o pow. 2,2 ha przydatny dla wędkarzy. Interesujące kościoły znajdują się w Chodowie, Uniejowie, Tczycy i Charsznicy.


Gmina Gołcza

Gmina Gołcz położona jest w północno-wschodniej części Małopolski. Leży na pograniczu Jury Krakowsko- Częstochowskiej i Wyżyny Małopolskiej, a w części obejmuje Dłubniański Park Krajobrazowy. Przepływają przez nią rzeki: Dłubnia, Szreniawa i Gołczanka. Najstarsze źródła pisane wspominają o Gołczy w 1325 r. Po II rozbiorze Polski Gołcza znajdowała się w zaborach austriackim i rosyjski. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. i po II wojnie światowej gmina szybko się odbudowała i rozwijała. Dzisiaj Gołcza stanowi centrum gminy. Największą placówką kulturalną gminy jest Biblioteka i Ośrodek Animacji Kultury im. Ks. Jana Piekoszewskiego, która upowszechnia czytelnictwo i prowadzi działalność kulturalną (twórczość, animacja, popularyzacja i ochrona kultury). Pod jej opieką pozostaje Chór „Koral”, Orkiestra Dęta „Czapelanka” z Czapel Małych i Zespół Pieśni i Tańca „Gołczawianie”. Gminę Gołcza wyróżnia nowy ośrodek zdrowia i nowoczesna hala sportowa z kompleksem szkolnym. Cenne zabytki architektury sakralnej to m. in. Kościół pw. św. Mikołaja z XII w. i kościół drewniany pw. św. Katarzyny należący do Szlaku Architektury Drewnianej.


Gmina Kozłów

Najdalej na północ wysunięta gmina powiatu zlokalizowana pomiędzy ciekami wodnymi Mierzawy, Uniejówki i Nidzicy. Teren topograficznie zróżnicowany, z dominacją szerokich i płaskich garbów. Najwyższym punktem gminy jest Biała Góra (415,5 m n. p .m.). Pod nią znajduje się najdłuższy w Polsce dwuwlotowy tunel kolejowy o długości 810 m, który powstał w latach 1882-85 i jego druga odnoga do 1912 r. (obecnie przy stacji Tunel). Gmina jest miejscem ważnego węzła komunikacyjnego, z którego rozchodzą się linie kolejowe w kierunku stolicy, Krakowa i Częstochowy. Na terenie kozłowskim dominują pola Uprawne (70% pow. Gminy). O Kozłowie pisano już w 1257 r. ( dokumenty klasztoru s. Klarysek w Zawichoście). Historia miejscowości sięga panowania Bolesława V Wstydliwego. Na terenie gminy znajdują się rezerwaty przyrody z cenna roślinnością i drzewostanem- Biała Góra i Kępie. Najważniejszy zabytek sakralny- kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Kozłowie ( na bazie wcześniejszych drewnianych), Powojennym symbolem gminy był jeden z najnowocześniejszych zakładów zbożowych w Polsce z elewatorami o poj. 35,5 tys. ton, który powstał w ramach plany 6-letniego (obecnie nieczynny).


Gmina Książ Wielki

Gmina usytuowana jest w północno- wschodniej części powiatu nad rzeką Nidzicą. Jej teren podzielony jest z północy na południe droga krajową E-7. Obszar gminy pokryty jest w 26% lasami, wśród których wyróżniają się pod względem zasobów roślinnych i zwierzęcych kompleksy: Chrusty, Strzyganiec, Lisiny, Zapusty Hallerowskie, Brzeziny, Brzozówki, Zwierzyniec. Bogactwo gatunków drzew zaowocowało stworzeniem dwóch rezerwatów: Lipny Dół i Kwiatówka. Jest też ścieżka edukacyjna przyrodniczo- leśna „Chrusty”. Zróżnicowanie topograficzne terenu tworzy liczne wzniesienia i wąwozy. Nie brakuje w gminie żyznych gleb lessowych i rędzin. W centrum gminy w rozległym obniżeniu znajdują się słynne w regionie stawy rybne o pow. Lustra wody do 70 ha.
Książ Wielki ma bardzo bogatą historię. Uznawany jest za jedno z najstarszych osiedli prasłowiańskich na ziemi krakowskiej. Najstarszy zapis pochodzi z 1120 r. Od 1385 r. miał prawa miejskie.
Atrakcją turystyczną gminy jest zlokalizowana nieopodal rynku monumentalna rezydencja renesansowa zwana pałacem lub zamkiem na Mirowie, wzieniona w latach 1585-99 przez słynnego włoskiego architekta Santi Gucciego jako rezydencja Piotra Myszkowskiego, biskupa krakowskiego i mecenasa sztuki. W późniejszych czasach zamek mirowski zamieszkiwała magnacka rodzina Wielopolskich. Inne zabytki to: Kościoły gotyckie św Wojciecha z 1325 r. i poaugustiański św Ducha (oba w Książu Wielkim), oraz kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Książu Małym; dwory w Mianocicach, Rzędowicach, dwór w Zaryszynie, klasycystyczna karczma w Antolce.
Wybitną postacią ziemi wielkoksiąskiej był Stefan Żechowski, malarz, rysownik i ilustrator okresu międzywojennego, tworzący kompozycje wizjonersko-symboliczne.


Gmina Racławice

Zajmuje południowo- wschodnią część powiatu. Na terenie gminy zlokalizowanych jest kilka rezerwatów przyrody (Wały, Dąbie, Opalonki, Sterczów- Ścianka) z licznymi gatunkami rzadkich i chronionych roślin oraz rezerwat historyczno- krajobrazowy „Kopiec Kościuszki”. Przez gminę przepływają potoki Ścieklec i Kościelec. Ślady pierwszego grodu na terenie dzisiejszych Racławic na Górze Kościejowskiej wskazują na XIV w., podobnie jak zręby barokowego kościoła Piotra i Pawła z XVIII w. Pierwszy zapis o Racławicach pojawił się pod koniec XV wieku w „Kronikach” jana Długosza.
Centrum gminy- podkrakowskie Racławice wyróżnia spośród innych polskich Racławic bogata przeszłośc historyczna. To tutaj, nieopodal Janowiczek i Dziemięrzyc 4 kwietnia 1794 r. polskie wojsko wsparte przez chłopów- kosynierów, dowodzone przez naczelnika Tadeusza Kościuszkę stoczyło zwycięzki bój z regularnym wojskiem rosyjskim. Ten dziejowy fakt upamiętnia monumentalny pomnik Bartosza Głowackiego autorstwa Mariana Koniecznego oraz oznakowanie grupowe mogiły powstańców, pamiątkowy kopiec z 1934 r. o wys. ok. 14 m, zabytkowy XIX-wieczny dwór w Janowiczkach i sędziwa lipa (ok. 300 lat), pod którą podobno odpoczywał naczelnik insurekcji.
Racławice jako miejsce historycznej bitwy uznany został z a Pomnik Historii na mocy rozporządzenia prezydenta RP z 2004 r. Takżę w Janowiczkach znajduje się willa premiera II Rzeczypospolitej płk. Walerego Sławka, którą otrzymał w darze od społeczeństwa polskiego. Co roku gminę popularyzują plenerowe imprezy organizowane na błoniach przed pomnikiem dzielnego Bartosza: Wybory Chłopa Roku połączone ze zlotem Bartoszów i Wojciechów, Zlot Kawalerów Krzyża Wojennego Virtuti Militari i rekonstrukcja pamiętnej batalii z 1794 r.


Gmina Słaboszów

Gmina znajduje się pośrodku wschodniej strony powiatu. Przepływa przez nią rzeka Nidzica i Kalinka. Dobre gleby korzystnie wpływają na prowadzenie upraw zbóż, dominują tutaj gospodarstwa rolen. Lokalna Parafia istniała już w XIII w. Pierwszym właścicielem wsi Słaboszów wraz z Nieszkowem był rycerz Sławosz. Na przestrzeni wieków właściciele Słaboszowa i sąsiednich majątków- Kaliny, Śladowa, Słupowa, Święcic, Janowic, Kropidła, Dziaduszyc, Zbigał i innych- wielokrotnie zmieniali się. Ożywieniem dla terenu obecnej gminy było przeprowadzenie przez Austriaków w 1916 r. linii kolejki wąskotorowej łączącej wieś z Miechowem, Działoszycami i Kazimierzą Wielką, która w istotny sposób wpłynęła na zwiększenie handlu i dystrybucję produktami rolnymi.. Ten środek transportu działał jeszcze z powodzeniem kilka lat po II wojnie światowej rekompensując brak w tej gminie podstawowej sieci dróg. Sytuacja uległa radykalnej zmianie z końcem lat 60. ubiegłego wieku (rozbudowa dróg i kasacja kolejki). W czasie okupacji hitlerowskiej obszar gminy Słaboszów był terenem aktywnej działalności różnych formacji wojskowych i miejsce dobrze zorganizowanej w powiecie miechowskim siatki struktur cywilno- wojskowych Polski Podziemnej.
Do zabytków zaliczają się: kościół w Słaboszowie (w stylu szkockiego gotyku proj. Henryka Marconiego) i Kalinie Wielkiej (pseudogotyk), dworki w Święcicach (Morstinów) i Rzemiędzicach.
 

Multimedia

Воспроизвести Воспроизвести